Obligaties — Beginner

Een obligatie is een lening. Jij leent geld uit aan een overheid of bedrijf. In ruil ontvang je jaarlijkse rente (coupon) en krijg je je geld terug op de eindvervaldag. Je bent geen eigenaar, maar een schuldeiser.

Een coupon is de jaarlijkse rentebetaling. Bij een obligatie van 1000 euro met 3% coupon ontvang je elk jaar 30 euro. De naam verwijst naar vroeger, toen je letterlijk een papieren couponnetje moest afscheuren om je rente te innen.

Staatsobligaties van stabiele landen (Duitsland, Nederland, VS) hebben nagenoeg geen wanbetalingsrisico. Ze betalen minder rente dan riskante bedrijfsobligaties, maar je kunt er bijna zeker van zijn dat je je geld terugkrijgt.

In september 2023 bood de Belgische staat een 1-jarige staatsbon met 2,81% netto aan. De spaarrekening gaf amper 0,5%. Meer dan 600.000 Belgen schreven in voor 22 miljard euro — een recorddeelname die aantoonde dat obligaties ook voor gewone spaarders interessant zijn.

De nominale waarde (ook hoofdsom of face value) is het bedrag dat je ontvangt op de eindvervaldag. Als je een obligatie van 1000 euro koopt met 5 jaar looptijd, krijg je na 5 jaar die 1000 euro terug — plus de jaarlijkse coupons die je ondertussen ontving.

Hoe groter het risico op wanbetaling, hoe meer rente een lener moet bieden om beleggers aan te trekken. Een startup is riskanter dan de Belgische staat, dus moet het hogere rentes bieden als compensatie.

Een coupon van 2% klinkt goed — tot de inflatie 4% is. Dan verlies je per jaar 2% koopkracht. Jouw geld groeit nominaal, maar koopt minder. Obligaties beschermen niet automatisch tegen inflatie.

Obligaties geven een voorspelbaar, vast inkomen via de coupon. Ze schommelen veel minder in waarde dan aandelen. Op slechte beursdagen dalen obligaties amper of stijgen ze zelfs. Dat maakt ze waardevol als stabiele component in een portefeuille.

OLO staat voor Obligation Lineaire of Lineaire Obligatie. Het zijn langlopende Belgische staatsobligaties (5 tot 30 jaar) die verhandeld worden op de financiele markten. Professionele beleggers en pensioenfondsen kopen OLOs. Particulieren beleggen makkelijker via obligatie-ETFs.

Een obligatie-ETF bundelt honderden of duizenden obligaties. Je hebt brede spreiding zonder groot kapitaal, lage kosten (vaak 0,07-0,20% per jaar) en dagelijkse verhandelbaarheid. Individuele obligaties vereisen grote sommen en bieden weinig spreiding.